Herta Müller: Nie ufam językowi

image

Nie ufam językowi. Z własnego doświadczenia wiem, że jeśli chce być dokładny, musi przywłaszczyć sobie coś, co nie należy do niego. Nie wiem, dlaczego językowe obrazy mają tak złodziejskie usposobienie, dlaczego najtrafniejsze porównanie kradnie właściwości, które mu nie przysługują. To w zmyśleniu powstaje zaskoczenie i okazuje się, że dopiero poprzez wymyślone zaskoczenie zbliżamy się w zdaniu do rzeczywistości. Dopiero gdy jedno postrzeganie okradnie inne, jeden przedmiot przywłaszczy sobie materiał innego i go wykorzysta – dopiero gdy to, co się w rzeczywistości wyklucza, stanie się przekonujące w zdaniu, zdanie może przetrwać w obliczu rzeczywistości jako własna rzeczywistość – rzeczywistość, która wpadła wprawdzie w słowa, ale jest słownie wiążąca.

Herta Müller, Nadal ten sam śnieg i nadal ten sam wujek, tłum. Katarzyna Leszczyńska, Wołowiec 2014