Napoleońska zieleń

Może na pamiątkę tych godnych uwagi okoliczności, naznaczających początki jego drogi życiowej, Napoleon podarował później uwielbianej matce rzeźbioną z kości słoniowej bożonarodzeniową szopkę w dość wątpliwym guście, która do dziś wystawiona jest w Casa Bonaparte. Wprawdzie ani Letycji, ani Carlowi w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, kiedy przystosowywano się do nowego reżimu, nie śniło się, że dzieci, codziennie zasiadające wraz z nimi wokół stołu w jadalni, awansują kiedyś do rangi królów i królowych i że właśnie ten największy zawadiaka, wiecznie wikłający się w uliczne awantury ribulione będzie kiedyś nosił koronę ogromnego, rozciągającego się niemal na całą Europę cesarstwa.

Ale cóż możemy z góry wiedzieć o przebiegu historii, która rozwija się wedle jakiegoś niedostępnego żadnej logice prawa i nieraz w decydującym momencie zmienia kierunek pod wpływem błahostek bez znaczenia, jak ledwo wyczuwalny podmuch powietrza, opadający na ziemię liść albo spojrzenie sprzęgające dwie pary oczu poprzez ludzką ciżbę. Nawet patrząc wstecz, nie umiemy rozpoznać, jak to naprawdę było przedtem i jak doszło do tego czy owego zdarzenia dziejów powszechnych. Najdokładniejsza wiedza o przeszłości nie będzie bliższa prawdy, nieuchwytnej dla żadnej wyobraźni, niż na przykład twierdzenie tak absurdalne jak to, które kiedyś przedłożył mi pewien zamieszkały w belgijskiej stolicy, od dziesiątków lat zajęty badaniami nad Napoleonem dyletant nazwiskiem Alfonse Huyghens, a zgodnie z którym wszystkie przewroty spowodowane w europejskich krajach i państwach przez cesarza Francuzów tłumaczyć należy po prostu jego daltonizmem, uniemożliwiającym odróżnianie koloru czerwonego od zielonego. Toteż, wedle belgijskiego badacza, im więcej krwi lało się na polu bitwy, tym więcej świeżo porastającej trawy widział wokół siebie Napoleon.

W.G. Sebald, Campo Santo, tłum. Małgorzata Łukasiewicz, Warszawa 2014, s. 18-19.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *